
گالوانیزه شدن به چه معناست؟
هنگامی بخواهیم فلز در برابر خوردگی، سایش و زنگ زدگی مقاوم باشد از فرایند گالوانیزه کردن استفاده می کنیم. به این صورت که فلز پایه با یک لایه روی پوشش داده می شود که به طور کلی انواع گالوانیزاسیون به دو روش گالوانیزه گرم و گالوانیزه سرد انجام می گیرد هنگامی که فولاد سیاه طی فرایندی دارای خاصیت ضد زنگی وضد خوردگی می شود گالوانیزه شدن می گویند.
گالوانیزه گرم به نسبت گالوانیزه سرد قدیمی تر میباشد یکی از رایج ترین روش های گالوانیزه کردن می باشد در روش گالوانیزه گرم فلز پایه به صورت غوطه ور در مخزن روی مذاب با دمای 460 درجه سانتی گراد انجام می شود.
در این بین فرایند واکنش شیمیایی بین فولاد و روی شروع می شود و چندین لایه ترکیبی از آهن و روی تشکیل می گردد هنگامی که از مخزن روی خارج می شود لایه های روی با اکسیژن و کربن یک روکش آلیاژی را ایجاد میکنند که این لایه محافظ در برابر خوردگی و زنگ زدگی و سایش می باشد.
به دلیل راحتی و سادگی این فرایند، یکی از برترین روش های گالوانیزه به شمار می رود. ضخامت لایه گالوانیزه بین 100 تا 130 میکرون می باشد رنگ لایه گالوانیزه شده طوسی مات است و دارای سطح یکنواخت و ناصافی می باشد.
از مزایای روش گالوانیزه گرم می توان به ضخیم تر بودن لایه ی محافظ اشاره کرد مقاوم بودن در برابر سایش و مقاوم در برابر زنگ زدگی و خوردگی عمر طولانی دارد و هزینه آن بسیار کم می باشد.
یکی از مهمترین کاربردهای گالوانیزاسیون گرم این است که برای مفتول گرم کاربرد دارد که برای ساختن توری پرسی و توری مرغی، توری حصاری و توری گابیون کاربرد دارد.
برای مقاوم نمودن فلزاتی که در فضای باز هستند، پایه فنس ، ساختمان ها، سازه های فولادی، دکل دوربین، لوله اتصال آب و گاردریل های جاده مورد استفاده قرار میگیرد.

گالوانیزه کردن با فرایند سرد، الکترولیز نیز گفته می شود در این روش روی فلز پایه را نمک روی محلول در آب یا محلول اسیدی اسپری می شود.
در گالوانیزه سرد ظاهری یکنواخت و براق دارد و ضخامت لایه آن 25 میکرون می باشد.
گالوانیزه سرد برای مفتول گالوانیزه سرد، ساختن خودرو، قطعه سازی، پیچ و مهره و ... کاربرد دارند.

از تفاوت های گالوانیزه سرد و گرم می توان به این مورد اشاره کرد که ضخامت لایه های آن ها متفاوت می باشد در روش گالوانیزه گرم ضخامت لایه از 100 تا 130 میکرون می باشد اما در روش گالوانیزه سرد ضخامت لایه 25 میکرون است و در روش گالوانیزه گرم لایه ی روی ضخامت بیشتری دارد.
در نوع کاربرد نیز تفاوت وجود دارد به این صورت که فولادهایی که با روش گرم گالوانیزه می شود بیشتر در فضاهایی که در معرض خوردگی و در فضای باز هستند مورد استفاده قرار می گیرند زیرا لایه ی ضخامت آن ها بیشتر است. اما روش گالوانیزه سرد برای فولاد هایی است که ضخامت کمی دارد.
روش تولید این دو نیز متفاوت می باشد به این صورت که برای گالوانیزه گرم فلز پایه را در روی غوطه ور می کنند ولی در روش گالوانیزه سرد بر روی فلز پایه محلول نمک روی اسپری می شود.
شکل ظاهری آن ها نیز متفاوت است فلز گالوانیزاسیون گرم سطحی کدر و ناصافی دارد در صورتی که در گالوانیزاسیون سرد سطح براق و صافی دارد.فلزهایی که گالوانیزاسیون گرم دارند دارای عمر طولانی نسبت به روش گالوانیزه سرد می باشد و همچنین فلز گالوانیزاسیون گرم گران قیمت تر از فلز گالوانیزاسیون سرد می باشد.
یکی دیگر از تفاوت های بین این دو مدل گالوانیزاسیون قیمت آنها می باشد ، برای مثال قیمت مفتول گالوانیزه 1.20 گرم گرانتر از مفتول گالوانیزه 1.20 سرد می باشد.
برای مثال یکی از تفاوتهای اصلی و اساسی این دو نمونه وزن آنها میباشد، همواره گالوانیزه سرد وزن بیشتری نسبت به گالوانیزه گرم خواهد داشت، که وابسته به کاراییهای خود مورد استفاده قرار میگیرد.
پروفیل نیز از مصالح فلزی هست که لایهای از گالوانیزه را بر روی خود دارند، البته قوطی پروفیلها انواع مختلفی بر اساس جنس دارند، برای مثال پروفیل استیل، آهنی و گالوانیزه از مهمترین قوطیهای پرفروش در بازار آهن آلات میباشند.

گالوانیزه سرد را الکترو گالوانیزه نیز میگویند، وسایل الکترولیتی وجود دارند که روغن و ترشی را به داخل محلول حاوی نمک روی خارج کرده و به الکترود منفی دستگاه الکترولیز متصل میکند یک صفحه روی در سمت مخالف قطعه کار قرار میگیرد تا به دستگاه الکترولیز متصل شود الکترود مثبت، وقتی برق روشن میشود و جریان برق ورودی از الکترود مثبت به سمت الکترود منفی منتقل خواهد شد، یک لایه روی، روی قطعه کار رسوب میکند.
گالوانیزه سرد با استفاده از اصل شیمیایی، آلیاژ روی را به یون روی، که به سطح فولاد میچسبد، جدا میکند به طور کلی، لایه روی نازک است و در محیط طبیعی فولاد به راحتی زنگ میزند به طور کلی، گالوانیزه سرد برای ضد خوردگی محصولات و سازههای مختلف فولادی استفاده میشود، مقادیر یافت شده گالوانیزه سرد بسیار اندک میباشد و بین 10-50 گرم در هر متر مربع وجود دارد.
گالوانیزه گرمِ در آب، روشی است که در آن اجزای فولادی در روی مذاب غوطه ور میشوند تا یک پوشش فلزی بدست آورند قطعه کار چربی زدایی، ترشی، غوطه ور شدن، خشک شدن و غوطه ور شدن در روی مذاب میشود.
باید بدانیم که مکانیسم خوردگی ضد عنصر روی دارای حفاظت مکانیکی و محافظت الکتروشیمیایی است؛ در شرایط خوردگی اتمسفر سطح لایه روی، ZnO ،Zn (OH) 2 و فیلمهای محافظتی کربنات روی وجود دارد که خوردگی روی را تا حدی کند میکند، فیلم محافظ لایه(که "زنگ سفید" نیز نامیده میشود) از بین رفته و یک لایه فیلم جدید تشکیل میشود.
معمولا لایههای گالوانیزه موجود بر روی ورقهای مورد استفاده در تیرچه بلوک نیز از انواع سرد و گرم هستند که مانع از خوردگی سریع این ورقها میشوند، همچنین خاصیت ضدزنگ بودن را به آنها میافزاید.
گفته میشود که گالوانیزاسیون شیب گرم به مصرف آب بیشتر نیاز دارد، در مقایسه با الکترو گالوانیزه، ضخامت پوشش بیشتری در حدود 50-60٪ بسیار گرانتر است در واقع هزینههای گالوانیزه برقی کمتر است، اما گالوانیزه گرم میتواند به تولید انبوه برسد و عمر طولانیتری دارد، در طولانی مدت مقرون به صرفه است. برای مثال قیمت قوطی که با گالوانیزه گرم پوشانده شده باشد گرانتر از نمونه سرد آن است.
وقتی لایه روی به طور جدی آسیب ببیند و ماتریس آهن به خطر بیفتد، روی از الکتروشیمیایی از ماتریس محافظت میکند پتانسیل استاندارد روی دارای 76 /0- و پتانسیل استاندارد آهن به اندازه 44 /0- ولت است وقتی فلز روی و آهن شرایط تشکیل باتری را شکل میدهند، روی به عنوان آند حل میشود.
در اینجا آهن به گونهای محافظت میشود که به نوعی به عنوان کاتد در فرآیند تشکیل لایه گالوانیزه گرم میتواند فرآیند تشکیل آلیاژ آهن و روی بین ماتریس آهن و خارجی ترین لایه روی خالص باشد و سطح قطعه کار در هنگام آبکاری گرم، یک لایه آلیاژ آهن و روی تشکیل میدهد، آهن و لایه روی خالص است.

یک ترکیب خوب، فرآیند را میتوان به سادگی توصیف کرد: این یک کریستال است که در اثر انحلال اتمهای روی در حالت جامد آهن فلز پایه ایجاد میشود همجوشی بین دو اتم فلز نسبتاً کم است.
مفتولها تنوع زیادی دارند که وابسته به نوع کاربرد خود وارد دستهبندی گالوانیزه گرم و سرد میشوند، مهمترین نوع این محصول مفتول گالوانیزه میباشد که در تنوع محصولی خود ضدزنگ و ضد خوردگی میباشند، این ویژگیها از نتایج گالوانیزاسیون میباشد.
بنابراین، وقتی روی در محلول جامد اشباع میشود، دو عنصر روی و آهن به یکدیگر پخش میشوند و اتمهای روی به داخل پخش میشوند(یا به اصطلاح "نفوذ میکنند") ماتریس آهن در شبکه ماتریسی مهاجرت میکند و به تدریج با آهن تشکیل میشود آلیاژ، و آهن پخش شده در مایع مذاب روی، در این ترکیب فلزی FeZn13 به عنوان ماده واکنشدهنده به همراه روی وارد واکنش میشوند و در ته دیگ گالوانیزه گرم فرو میرود، که یک سوراخ روی است.
زمانی که از مایع روی خارج میشود، یک لایه از فلز روی خالص روی سطح ایجاد میشود که به شکل یک کریستال شش ضلعی است محتوای آهن بیشتر از 0.003٪ نیست، پوشش گالوانیزه گرم میتواند خوب باشد، لایه آبکاری خوب است و هیچ ماده آلی وجود ندارد.

گالوانیزه گرم برای همه اندازه قطعههای کار مناسب است، به ویژه برای قطعههای بزرگ فولادی در فضای باز، مانند حصار بزرگراه، برج برق، اتصال دهندههای اندازه بزرگ و دیگر قطعه کار نسبتاً "خشن" برای جلوگیری از زنگ زدگی طولانی مدت، به عنوان مثال، لوله آب آهن زودهنگام غوطه ور میشد.
گالوانیزه سرد اساساً یک درمان فیزیکی است، زیرا پوشش نازکی است که عموماً بین 5-30 ام است، بنابراین مقاومت در برابر خوردگی نسبتاً ضعیف است و لایه روی به راحتی از بین میرود، برای پیشگیری از زنگ زدگی قطعه کار داخلی یا کوچک مانند زیر شاسی، صفحه یا سایر اتصال دهندههای کوچک و غیره مناسب است.
در محصولاتی همچون لولهها نوع گالوانیزاسیون بسیار حائز اهمییت میباشد، لوله آب، لوله گاز و لوله گالوانیزه دارای دو نوع تقسیمبندی گالوانیزه میباشند.

1 Comment
ممنون بابت اطلاعاتتون